Maatschappelijke initiatieven spelen in op gaten in afvalbeheer

Vooral stedelijke gebieden kennen meerdere (innovatieve) maatschappelijke afvalinitiatieven. Wanneer zij worden ondersteund door NME centra, gemeenten of afvalinzamelaars kunnen deze groter worden en groeien en inspireren ze ook andere bewoners. Veel initiatieven binnen een gemeente zijn niet van elkaar op de hoogte. In het verbinden en delen van kennis kunnen NME centra een rol spelen.

Bruno Lauteslager, student van Van Hall Larenstein, onderzocht afgelopen half jaar in opdracht van GDO maatschappelijke afvalinitiatieven en de betrokkenheid van NME centra. Klik hier voor het onderzoeksrapport. En hier voor tips voor de aanpak.

Meer in de stad
In Amsterdam, Arnhem, Amstelland-Meerlanden, en Rivierenland werden 73 initiatieven gevonden, waaronder het merendeel repaircafés, maar ook compostverwerking en activiteiten rond onderhoud en tweedehands artikelen. Grote stedelijke, dichtbevolkte gebieden, kennen de meeste (innovatieve) afvalinitiatieven. Echter, hoe verder van het centrum af, hoe minder van deze initiatieven te vinden zijn. Plattelandsgebieden gebieden kennen erg weinig initiatieven op kleine schaal, maar juist erg veel initiatieven die zich richten op een grotere plaatje (zoals bedrijfsniveau).

Lokale afvalwetgeving
De grote verschillen in initiatieven tussen grootstedelijke en plattelandsgebieden worden onder meer veroorzaakt door lokale afvalwetgeving. Daar waar de lokale overheid zich niet focust ontstaat ruimte voor particulier initiatief. Soms is gescheiden afvalinzameling zo goed geregeld - bijvoorbeeld via 'omgekeerd inzamelen' - dat er geen reden is om in actie te komen of is er een monopoly op het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval, waardoor er geen initiatieven van de grond kunnen komen.
Kortom: initiatieven spelen in op gaten in het afvalbeheer en een effectieve communicatie en effectieve aanpak van afvalinzameling vermindert gevoel tot hervorming. 

Ondersteuning door NME
Ook onderzocht Bruno Lauteslager hoe NME centra de initiatieven in hun directe gebied kunnen ondersteunen en hoe initiatieven elkaar kunnen ondersteunen. Voor dit onderzoek zijn de ondersteuningsprogramma’s van NME centrum NMCX Haarlemmermeer en NME Haarlem met elkaar vergeleken. Deze programma’s hebben de overeenkomst dat ze bestaan uit een strategie en een tactiek. De strategiedient zowel als het ‘aanwakkerende onderdeel’ dat burgers aan het denken zet en dit probeert om te zetten in activiteiten.Wanneer mensen een goed idee inbrengen kunnen zij dit zelf uitvoeren.

Deze jonge ‘initiatieven’ kunnen vanaf dit punt ondersteunt worden met financiën, werknemers, plek om te werken, materialen, kennis, en connectie. De strategie dient ook als verzamelaar van reeds bestaande initiatieven. Zij kunnen als afvalambassadeurs voor het NME centrum fungeren. Zo kan er een blijvend proces door / met initiatieven gecreëerd worden. In zo'n relatie kunnen afvalinitiatieven door het NME centrum tevens worden ingezet voor educatieve doeleinden.cartoon